Algemene doelstelling van de stedenbouw in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Stedenbouw in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wil het gewestelijke grondgebied zo ontwikkelen en inrichten dat het een duurzaam antwoord biedt op de sociale, economische, erfgoedkundige en milieugerichte noden van de gemeenschap door:
- het kwaliteitsvolle beheer van de leefomgeving,
- het spaarzame gebruik van de bodem en zijn rijkdommen,
- het behoud en de ontwikkeling van het culturele, natuurlijke en landschappelijke erfgoed.
De overheid levert een inspanning om de sociale en economische vooruitgang en de levenskwaliteit op elkaar af te stemmen. Daarom verzekert zij de inwoners van het gewest dat een harmonieuze ruimtelijke ordening wordt nagestreefd.
Het juridische kader van stedenbouw in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
HET BWRO
Het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (het BWRO) vormt de juridische basis voor de ruimtelijke ordening in Brussel.
Het BWRO werd bij besluit van 9 april 2004 aangenomen, is verschenen in het Belgisch Staatsblad op 26 mei 2004 en in werking getreden op 5 juni 2004.
Het BWRO coördineert en codificeert verschillende ordonnanties:
- de ordonnantie van 29 augustus 1991 houdende organisatie van de planning en de stedenbouw (OOPS);
- de ordonnantie van 4 maart 1993 inzake het behoud van het onroerend erfgoed;
- de ordonnantie van 18 juli 2002 houdende het voorkooprecht;
- de ordonnantie van 18 december 2003 betreffende de rehabilitatie en de herbestemming van de niet-uitgebate bedrijfsruimten.
De bepalingen van deze ordonnanties werden opgeheven door de ordonnantie van 13 mei 2004 houdende bekrachtiging van het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening en vormen voortaan één wetboek.
Het BRWO werd 4 keer gewijzigd.
Het BWRO vormt de basis van de stedenbouwkundige wetgeving in Brussel. Het voorziet en regelt een hele reeks administratieve mechanismen en procedures zoals:
- de ontwikkelingsplannen: gewestelijk ontwikkelingsplan (GewOP) en gemeentelijke ontwikkelingsplannen (GemOP’s);
- de bestemmingsplannen: gewestelijk bestemmingsplan (GBP) en bijzondere bestemmingsplannen (BBP’s);
- de stedenbouwkundige verordeningen: gewestelijke stedenbouwkundige verordening (GSV) en gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen (GemSV’s);
- de vergunningen en attesten (aan vergunning onderworpen handelingen, onderzoek van de aanvragen, bevoegde overheden, speciale regelen van openbaarmaking, …);
- de bescherming van het onroerend erfgoed (bescherming, inschrijving op de bewaarlijst, inventarisatie en registratie van het onroerend erfgoed, opgravingen, onteigeningen, subsidies, …);
- de inventaris van de niet-uitgebate ruimten;
- het voorkooprecht;
- de stedenbouwkundige inlichtingen;
- het stelsel van misdrijven;
- ...
DE UITVOERINGSBESLUITEN
Met het oog op de concrete toepassing van het BWRO werd een reeks uitvoeringsbesluiten uitgevaardigd:
de zogennaamde handelingen en werken `van geringe omvang´ (waarvoor geen vergunning, advies of tussenkomst van een architect vereist is), handelingen en werken vrijgesteld van het advies van de Dienst voor Brandweer en Dringende Medische Hulp, handelingen en werken van openbaar nut (vergunningen voor `werken van openbaar nut´, afgegeven door de gemachtigde ambtenaar), publiekrechtelijke personen (vergunningen voor `werken van openbaar nut´, afgegeven door de gemachtigde ambtenaar), gebruikswijziging onderworpen aan een stedenbouwkundige vergunning, stedenbouwkundige vergunning van beperkte duur, stedenbouwkundige lasten, samenstelling aanvraagdossier voor stedenbouwkundige vergunning, samenstelling aanvraagdossier voor stedenbouwkundig attest, samenstelling aanvraagdossier voor verkavelingsvergunning, openbare onderzoeken en speciale regelen van openbaarmaking, overlegcommissies.
DE STEDENBOUWKUNDIGE WERKINSTRUMENTEN
Het BWRO voorziet een aantal stedenbouwkundige werkinstrumenten voor de regeling en de ondersteuning van stedenbouw en ruimtelijke ordening:
de ontwikkelingsplannen: GewOP en GemOP's; de bestemmingsplannen: GBP en BBP's; de stedenbouwkundige verordeningen: GSV en GemSV's.
Deze werkinstrumenten werden op twee verschillende niveaus uitgewerkt:
De ontwikkelingsplannen
Op gewestelijk vlak: het gewestelijk ontwikkelingsplan (GewOP)
Het GewOP is een strategisch oriënteringsplan dat de ontwikkelingsdoelstellingen en –prioriteiten van het gewest bepaalt. Het heeft een indicatieve waarde.
Het handelt over al de materies waarvoor het gewest bevoegd is of die aan zijn ontwikkeling bijdragen: huisvesting, economie, werkgelegenheid, mobiliteit, milieu, veiligheid, onderzoek, erfgoed, toerisme, handel, cultuur, sociaal beleid.
Het GewOP van 12 september 2002, in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd op 15 oktober 2002, is een echt ambitieus stadsontwerp, opgebouwd rond 12 prioriteiten.
Om dit concreet gestalte te geven, dienen al de uitwerkingsmaatregelen:
een verscheidenheid teweeg te brengen in de bevolking van het gewest door toedoen van beleidslijnen die gericht zijn op duurzame ontwikkeling en de verbetering van de leefkwaliteit, met name door de versterking van de sociale integratie van de kwetsbare bevolkingsgroepen, door de situatie van de bewoners van de oude buurten in evenwicht te brengen en door de terugkeer naar de stad aan te moedigen; een duurzame economische ontwikkeling te bevorderen die voor de Brusselaars jobs creëert, en zich daarbij niet te laten verleiden door een overspecialisatie van de Brusselse economie in de administratieve functies; het internationale en interculturele karakter van Brussel een plaats te geven in open en dynamische, geïntegreerde pilootprojecten die, opgebouwd rond een sterke identiteit, gericht zijn op duurzame ontwikkeling.
Op gemeentelijk vlak: de gemeentelijke ontwikkelingsplannen (GemOP’s)
Ook de gemeenten kunnen hun eigen ontwikkelingsplan opstellen.
De bestemmingsplannen
Op gewestelijk vlak: het gewestelijk bestemmingsplan (GBP)
Het GBP is van kracht sinds 29 juni 2001 en is het referentieplan voor de ruimtelijke ordening in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het bepaalt de algemene bestemming van de verschillende gebieden van het gewest.
Het GBP is een verordenend plan. Elke stedenbouwkundige vergunning die wordt afgegeven, moet hiermee conform zijn.
Het bevat de geschreven en de grafische voorschriften (kaarten) die de verschillende zones bepalen: typische woongebieden, industriegebieden, groengebieden, gemengde gebieden, …
Het biedt met name een antwoord op de vraag waar men bijvoorbeeld een woning mag bouwen of een kantoor-, ambachts- of industrieproject mag realiseren.
U kunt het GBP online raadplegen op de site www.gbp.irisnet.be.
Via de zoekfunctie – u geeft het volledige adres in – verneemt u alles over de bestemming van een goed. U vindt er ook het aantal toelaatbare kantooroppervlakten in typische woongebieden en in de gemengde gebieden (aantal m² per maas); deze cijfers worden dagelijks geüpdatet.
Op gemeentelijk vlak: de bijzondere bestemmingsplannen (BBP’s)
Deze lokale planningsmiddelen bepalen nauwkeurig, op grafische en geschreven wijze, hoe het gebied in kwestie dient te worden georganiseerd. Ze vormen een aanvulling op het GBP en bepalen de bestemmingen per zone.
De bepalingen van een bestemmingsplan hebben voor iedereen een dwingend karakter en bepalen de afgifte van de stedenbouwkundige vergunning.
Een BBP wordt op eigen initiatief of op vraag van de gewestregering door de gemeente opgesteld. Onder bepaalde voorwaarden kunnen ook de bewoners van een buurt het initiatief hiertoe nemen.
De stedenbouwkundige verordeningen
Op gewestelijk vlak: de gewestelijke stedenbouwkundige verordening (GSV)
De (nieuwe) GSV is op 19 december 2006 in het Belgisch Staatsblad verschenen en werd van kracht op 3 januari 2007.
Zij verzekert onder meer de stevigheid, de gezondheid, de vormgeving en de energetische kwaliteit van de bouwwerken en van hun naaste omgeving. Zij bepaalt regels met betrekking tot o.m. de minimale bewoonbaarheidsnormen, de toegang tot de gebouwen, de reclame- en uithangborden en de plaatsing van antennes.
De GSV telt 8 titels:
Titel I: Kenmerken van de bouwwerken en hun naaste omgeving
Titel II: Bewoonbaarheidsnormen voor woningen
Titel III: Bouwplaatsen
Titel IV: Toegankelijkheid van gebouwen voor personen met beperkte mobiliteit
Titel V: Thermische isolatie van gebouwen
Titel VI: Reclame- en uithangborden
Titel VII: De wegen, de toegangen ertoe en de naaste omgeving ervan
Titel VIII: De parkeernormen buiten de openbare weg
De aanvragen voor een stedenbouwkundige vergunning dienen deze stedenbouwkundige bepalingen na te leven.
Op gemeentelijk vlak: de gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen (GemSV’s)
De gemeenten kunnen meer nauwkeurige of aanvullende regels opleggen door middel van gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen.
Bijvoorbeeld : plaatsing van schotelantennes
De verkavelingsvergunningen
Ook de verkavelingsvergunningen bevatten een juridisch luik.
De aanvraag van een stedenbouwkundige vergunning met betrekking tot een goed in een verkaveling dient de voorschriften van de verkavelingsvergunning na te leven (bouwprofiel, vormgeving, architectuur, …).
| 
