Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW)

Steun voor menselijke waardigheid

Elke Belgische gemeente heeft een Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW). Het OCMW biedt maatschappelijke dienstverlening aan personen die niet meer over voldoende middelen beschikken om een menswaardig bestaan te kunnen leiden. Met menselijke waardigheid bedoelen we dat de personen zich op zijn minst kunnen voeden, kleden, huisvesten, verzorgen en toegang hebben tot gezondheidszorg.

Is dit niet het geval dan kan het OCMW steun toekennen. De maatschappelijke steun is enkel bestemd voor personen die niet meer kunnen terugvallen op andere tussenkomsten van de sociale zekerheid. Het OCMW garandeert elke burger het recht op een bestaansminimum (onder bepaalde voorwaarden). De steun moet op een objectieve en gelijke manier worden toegekend aan iedere behoeftige burger die in de gemeente van het OCMW woont, ongeacht de ideologische, filosofische of religieuze overtuigingen en met respect voor de privacy.

De maatschappelijk dienstverlening van het OCMW

De OCMW-steun kan verschillende vormen aannemen, naargelang het OCMW. Neem daarom contact op met het OCMW van uw gemeente om te weten welke steun het aanbiedt.

• financiële hulp: bijv. leefloon, voorschotten, premies, tussenkomsten voor energiefacturen, enz.
• hulp in natura: bijv. maaltijden, kleding, openbaar vervoer, enz.
• medisch gerelateerde hulp: bijv. tussenkomst in medische en farmaceutische kosten, dringende medische hulp
• socio-professionele hulp:  bijv. hulp bij het zoeken van een opleiding of job, sociale winkel, enz.
• familiale hulp: bijv. gezinshulp, opvangtehuis, kindertehuis, huishoudhulp, enz.
• juridische bijstand: bijv. schuldbemiddeling, enz.

Om steun te krijgen moet u een aanvraag indienen. Een maatschappelijk werker onderzoekt uw steunaanvraag en dient op basis van dit sociaal onderzoek een rapport in bij het 'Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst'. Het OCMW neemt een beslissing over uw aanvraag en brengt u hiervan op de hoogte. Indien u niet akkoord gaat met de beslissing kunt u deze aanvechten bij de arbeidsrechtbank.

De meeste OCMW's baten rusthuizen uit voor ouderen die niet meer normaal thuis kunnen wonen en rust- en verzorgingstehuizen voor zorgbehoevende bejaarden en mensen die hulp nodig hebben in hun dagdagelijkse leven.

Structuur van een OCMW

De OCMW's zijn opgericht op gemeentelijk vlak en organiek verbonden met de gemeenten, maar ze hebben wel een aparte rechtspersoonlijkheid.

Het belangrijkste orgaan van een OCMW is de Raad voor Maatschappelijk Welzijn. Hierin zetelen tussen 9 en 15 OCMW-raadsleden (politieke afgevaardigden) die verkozen worden door de Gemeenteraad. De Raad voor Maatschappelijk Welzijn verkiest een voorzitter uit zijn geledingen die de leiding van het OCMW voor zijn rekening neemt. Verder richt de Raad een vast bureau op dat instaat voor het dagelijks bestuur van het OCMW. Het vast bureau telt minstens drie en maximum vijf leden:

• een secretaris die de administratie leidt, die de zaken in vooronderzoek onderzoekt en die het hoofd van het OCMW-personeel is
• een ontvanger die de financiële dienst leidt en verantwoordelijk is voor de betalingen en ontvangsten
• minstens één maatschappelijk werker die personen en gezinnen begeleidt en dossiers samenstelt voor de steunaanvraag

De Raad voor Maatschappelijk Welzijn stelt meestal een Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst aan (samengesteld uit de voorzitter en enkele raadsleden) dat de beslissingen over steunaanvragen neemt gebaseerd op het advies van de maatschappelijke werkers.

De OCMW's kunnen daarnaast nog ander personeel in dienst nemen: bijv. administratief personeel, juristen, informatici, economisten, verzorgend personeel (in de rusthuizen of dagverblijven), arbeiders, etc.